Eerste ervaringen met de beleefkamer

“We hebben het afgelopen jaar hard gewerkt aan persoonsgerichte technologie waarbij de beleving centraal staat.”, aldus Myrte Thoolen, promovendus van de Technische Universiteit in Eindhoven. Als onderzoeker is zij nauw betrokken bij de innovatieve projecten van Pleyade. “Een van deze projecten is de beleefkamer”, legt ze uit. “In oktober 2018 is er op locatie Thuvine met deze interactieve kamer een pilot gedraaid. Cliënten, familieleden en medewerkers konden beleven hoe het is om aan de hand van beelden, geluid en kleuren herinneringen van vroeger op te halen.” Hoe dit in zijn werk ging en wat zij hebben ervaren? Myrte en Angeline Lieftink, EVV’er bij Pleyade, gingen hierover samen in gesprek.

;
;
2018

    Samenwerking

    De beleefkamer komt voort uit het Pleyade Innovatie Team, afgekort PIT. Het team bestaat uit ontwerpers, onderzoekers, techneuten en zorgprofessionals. Het PIT is ontstaan door een samenwerkingsverband van Pleyade, de Technische Universiteit Eindhoven en de Holland Art Group. Een aantal studenten is verantwoordelijk voor de uitvoering van de projecten die voortkomen uit het PIT. Zo hebben zij in 2018 gewerkt aan de ontwikkeling van de beleefkamer, de Watch Me! App en het muziekkussen Vita. Myrte zoomt in op de beleefkamer: “Gedurende de pilotperiode heb ik alle gebeurtenissen en ervaringen in de beleefkamer geobserveerd. Verder heb ik interviews afgenomen en met een vooraf samengestelde focusgroep de proefperiode geëvalueerd. Al deze bevindingen zijn zeer nuttig voor de doorontwikkeling van dit project.”

    Pleyade - Myrthe Thoolen en Angeline Lieftink

    Mooie gesprekken

    Myrte: “Iedere bewoner die meedeed aan het onderzoek kreeg een uniek sieraad. We hebben een ketting ontworpen waarbij we in de hanger bluetooth hebben verwerkt. Zodra de bewoner dan met deze ketting de beleefkamer nadert treedt het systeem in werking en passen de beelden, muziek en het licht zich automatisch aan.” Angeline: “Bewoners hadden al snel door hoe de ketting en de beleefkamer werkten. Een van de mannelijke bewoners deed iedere ochtend trouw zijn ketting om. “Zo, nou kan ik hem niet vergeten”, grapte hij dan. Hij leefde echt helemaal op in de beleefkamer. Hier kwamen mooie gesprekken uit voort. Deze interactie was ook voor ons als zorgmedewerkers erg verrassend en fijn. De familie schrijft vaak wel een stuk levensgeschiedenis op, maar het komt regelmatig voor dat je sommige persoonlijke verhalen pas hoort bij iemands afscheid. Door de beleefkamer hebben we gemerkt dat de bewoners met ons allerlei nieuwe verhalen deelden. Zodra ze de kamer binnenwandelden gebeurden er magische dingen. Het was geweldig om te zien hoe bewoners op de beleefkamer reageerden.”

    Appeltjes van oranje

    Angeline heeft een mooi voorbeeld hiervan. “Zo was er een beeld van een bewegende sinaasappel aan een tak. Op de achtergrond hoorden we vrolijke gitaarmuziek. Ik zei tegen een van de bewoners: “Heerlijk, dit doet me direct aan Spanje denken.” Waarop hij reageerde met: “Dit zijn de appeltjes van oranje.” “En vervolgens heeft hij een hele poos over zijn ervaringen uit de oorlog verteld. Dit was zo’n waardevol moment. Alle beelden die werden getoond worden door bewoners direct geassocieerd aan herinneringen van vroeger.” 

    Pleyade - mevrouw Geurtsen in de beleefkamer

    Toekomstmuziek

    Myrte: “Tot nu toe hebben we gewerkt met zowel persoonlijke als generieke beelden. We merkten wel dat we de persoonlijke beelden nog persoonlijker zouden kunnen maken. De volgende stap is dan ook om familieleden en mantelzorgers nog nauwer bij dit project te betrekken. Op die manier kunnen we bijvoorbeeld de trouwfoto’s en foto’s van de kleinkinderen laten zien. Daarnaast is één van de doelen voor 2019 om de technologie niet alleen te richten op bewoners. De uitdaging zit hem er juist in om het systeem af te stemmen op de hele kring rondom een bewoner. Denk aan een app waarmee je op afstand de muziek of beelden kan aanpassen. We willen in de toekomst de technologie zelfs zo gaan ontwikkelen dat we kunnen anticiperen op de emotie van mensen met dementie. Het voornaamste doel voor 2019 is om de technologie zo te ontwikkelen dat we zorgmedewerkers en mantelzorgers kunnen ontlasten en de beleving bij de bewoners nog verder kan toenemen. En we willen graag het systeem zelf nog gebruiksvriendelijker maken.”

    "Wát een leuke beleving. Je zit meteen helemaal in een andere wereld."
    - Els Geurtsen (cliënt Eldenstaete)

    Kippenvel

    Ter afsluiting toont Myrte een filmpje dat gemaakt is door de Universiteit van Nederland. Hierin wordt de werking van de beleefkamer mooi in beeld is gebracht. Een bewoner van Thuvine zit in de stoel voor het scherm met haar partner aan haar zijde. Op het scherm verschijnt Kasteel Huis ten Bergh in ’s Heerenberg en we horen een liedje van ABBA, één van haar vroegere favorieten. Mevrouw begint te stralen, wrijft over haar arm en zegt: “Ik krijg er kippenvel van.” Tegen haar man zegt ze: ”Dit is ons kasteel hè?” Ze kijkt hierbij liefdevol naar haar man en hij kijkt vol liefde naar haar terug. Angeline wordt er zichtbaar door geraakt. ”Oh wat mooi, ik krijg er een brok van in mijn keel.” Haar ogen worden vochtig en ze slikt een keer. “Deze bewoner gaat momenteel hard achteruit. Voor haar man en familie zal dit filmpje zeer waardevol zijn.”